saatara ijalhyaacaI paSva-BaU,maI

saatara ijalhyaalaa paOraiNak va eooithaisak paSva-BaU,maI laaBalaI Aaho. ivaivaQa gaM`Mqa pustkaMtUna yaacao saMdBa- imaLtat. BaaOgaaoilak ivaivaQata Asalaolaa ha ijalha Anaok baabaIMnaI Aaplao laxa vaoQaUna Gaotao. ijalhyaacyaa eka Baagaat sahyaad/Icyaa raMgaa AaiNa iSaKro Aahot. %yaacyaaSaI inagaDIt Asalaolao ]Mca pzarI p`doSa Aahot. piScamaokDo mahabaLoSvar saarKaa AitdRYTIcaa Baaga tr pUvao-kDo maaNasaarKa duYkaLI talauka Aaho. vaOiSaYTpUNa- hvaamaanaamauLM mahabaLoSvar psarIraMca AakYa-Na iba/iTSakaLapasaUna vaaZtca Aaho. mahabaLoSvar DaoMgarat paca naVacao ]gamasqaana Aaho. ijlhyaatIla kraDlaa kRYNaa kaoyanaa nadIcaa eoithaisak saMgama Aaho. maahulaIcyaa kRYNaa¸vaoNNaa saMgamaalaahI

paOraiNak saMdBa- laaBalao Aahot.

eoithaisak kalaKMDat BaarhUna iSalaalaoKat kraDcaa ³krhaTk´ p/qama ]llaoK krNyaat Aalaa Aaho. ek vyaaparI koMd/ mhNaUna yaa izkaNaacaI naaoMd Aaho. [savaI sanaacyaa parMiBak Satkat jaI laoNaI KaodNyaat AalaI %yaat kraD prIsaratIla laoNaI yaorfL

iSarvaL [qalyaa baaOqd laoNyaaMcaa ]llaoK kravaa laagaola. malavaDI kaMDla paroSvar [Mqa SaOnapMqaIyaaMcaI laoNaI  AaZLtat. caalau@ya¹yaadva kalaKMDat kraD¸flaTNa¸ gaursaaLo ¸ ikklaI ¸ prLI ` yaa saar#yaa sqaanaaMcaa ivakasa Jaalyaacao idsato.

SaahU maharjaaMcyaa kaLat rajyaacyaa rajaQaanaIcaa maana saatara Saharat imaLalaa. %yaanaMtr saatara¸AaOQa¸Baaor¸flaTNa¸jat¸ DfaLapUr ih saMsqaanaM inamaa-Na JaalaI. [Mqa C~ptI SaahU ramarajaa dusaro SaahU va C~ptI p`tapisaMh yaaMnaI rajya kolaM. C``~ptI SaahU va C~ptI p`tapisaMh ho saataáyaacao iSlpkar haoto.

saatara ijalhyaacyaa eoithaisak pMrpronausaar saatara saMsqaanacyaa KalasaakrNaanaMtr 1857 sqaainak ]zava kraDcyaa Qaarrava pvaar yaaMcao baMD saava-jainak SaotsaarabaMdI AaMdaolanaatIla iktarNa doLkraMcyaa naotR%vaaKalaI Jaalaolaa ]zava ASaI kahI mah%vaacaI AaMdaolana JaalaI. AaOMQacao pMtp`itinaQaI ho svaaMt`~yalaZyaatIla ek p`orNaasqaanak haoto. sa%yaSaaoQak caLvaLIcaa baalao ikllaa mhNaUna 1920 cyaa saumaarasa saatara Aga`sqaanaI haota.

saatara ijalhyaatIla svaatM~ya caLvaL doSaat svatM~ sqaana inamaa-Na krNaarI haotI. yaa caLvaLIlaa kahI sqaainak vaOiSaYTyaO haotI. ihMdU eo@ya SaotkáyaaMtlaI jaagaRtI p`aqaimak iSaxaNaatlaI rajakIya p/galqata AaiNa ËaMtIkarkaMcyaa saat%yaanao caalaNaaáyaa QaaDsaI halacaalaI AsaM %yaacaM sva$p haot. calaojaava AaMdaolanaacyaa kaLat tr %yaalaa laaok caLvaLIcaM sva$p p`aPt JaalaM. p`itsarkarcaI sqaapnaa hI raSaIya caLvaLIcaa prmaaocca ibaMdU haotI.

AaQauinak [ithasaat pd``\BaUYaNa Da^. kma-vaIr Baa}rava paTIla yaacao AtulanaIya kaya- ga`amaINa Baagaat %yaaMnaI kolaolaa iSaxaNap`saar mahYaI- iva=la ramajaI iSaMdo yaMacao kaya- mah%vaacao zrto.

ek saRjaanaa%mak klaa laaBalaolaa ijalha mhNaUna saataáyaacaa ]llaoK kravaa laagatao. ramadasa svaamaI¸jayarama sva,a,maI ¸vaa,mana pMDIt yaaMcyaa saarKo saMt tr gaaoivaMd saagar p{o baapUrava Saaihr saabaLo yaaMcyaasaarKo Saaihr AaiNa ramarava icaTNaIsa ho baKrkarhI [qalyaa maatIt hao}na gaolao. laaokihtvaadI gaaopaL hrI doSamauK ¸gaaopaL gaNaoSa Aagarkr¸ na. ca. parsanaIsa¸ ra.Ba. gaaoDbaaolao ¸ Baa} Saas~aI laolao ¸ ga.h. Kro ¸laxmaNa Saas~aI jaaoSaI¸ yaSavaMtrava cavhaNa yaaMcyaa saarKao karkI-d yaoqao hao}na gaolao. kaka kalaokr ¸baa.saI maZo-kr ¸ EaI.ma. yaaMcyaasaarKo saaihi%yak [Mqa Aalao.rivad/ BaT¸rajaa gaaosaavaI ¸ AaiNa AilakDcyaa kaLat sayaajaI iSaMdo AvaGyaa28 idvasaat marazI ica~pTaMt ica~IkrNa puNa- k$na mahaWaracyaa kanaakaopáyaat ha}safula ica~pT caalavaNMaaro A$na kcaro yaaMcaa hI klaaxao~atIla laxa vaoQak vya@tI mhNaUna ]llaoK kravaa laagaola.

Aaja hI eoithaisak p/orNaatuna baaoQa Gao}na navaI ipZI ]jvala Baivasyaala Aakar dot Aaho. saatara ijalhyaalaa laaBaloalaa paOraiNak eoithaisak AaiNa saaMskRitk vaarsaa saaMgatanaa jyaap/maaNaM  C~ptI iSavaajaI maharaja yaaMcyaa SaaOyaa-na ivasmarNa haoNaM Sa@ya naahI %yaacap/maaNaM k/aMtIcaI p`orNaa yaa ijalhyaacyaa maatIpasaUna vaogaLI krta yaoNaar naahI.